شناسایی ابعاد ساختار سازمانی با رویکرد کاهش فساد اقتصادی (مورد مطالعه: اداره کل غله و خدمات بازرگانی استان بوشهر)

محمدعلی نیک بخش; سید محمد جواد  موسوی; عبدالرسول  شکاری; عبداله  سرفراز

نویسندگان

محمدعلی نیک بخش گــروه مــديريت، واحــد ديلــم، دانشــگاه آزاد اســلامي، ديلــم، ايــران. https://orcid.org/0000-0003-4170-3215
سید محمد جواد موسوی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی، واحد دیلم، دانشــگاه آزاد اســلامي، ديلم، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-0672-0127
عبدالرسول شکاری دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی، واحد دیلم، دانشــگاه آزاد اســلامي، ديلم، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0002-4169-6254
عبداله سرفراز دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی، واحد دیلم، دانشــگاه آزاد اســلامي، ديلم، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0005-1700-036X

کلمات کلیدی:

ساختار سازمانی, فساد اقتصادی, شفافیت سازمانی, پاسخگویی, کنترل داخلی, تعارض منافع, سلامت اداری

چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های ساختار سازمانی با رویکرد کاهش فساد اقتصادی در اداره کل غله و خدمات بازرگانی استان بوشهر بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و اکتشافی بود که با استفاده از تحلیل مضمون انجام شد. جامعه مشارکت‌کنندگان شامل مدیران، کارشناسان ارشد و صاحب‌نظران آشنا با حوزه‌های مدیریت، امور مالی و اداری، بازرگانی، نظارت، کنترل داخلی، قراردادها و فرایندهای سازمانی اداره کل غله و خدمات بازرگانی استان بوشهر بود. مشارکت‌کنندگان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. در نهایت، 15 نفر در پژوهش مشارکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری و پس از پیاده‌سازی کامل، با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. فرایند تحلیل شامل شناسایی واحدهای معنایی، کدگذاری اولیه، ادغام کدهای مشابه، تشکیل مقوله‌ها، استخراج مؤلفه‌ها و سازمان‌دهی آنها در قالب ابعاد اصلی بود. تحلیل 612 واحد معنایی به استخراج 286 کد اولیه منجر شد که پس از پالایش و ادغام، در قالب 87 کد مفهومی و 31 مقوله اولیه سازمان‌دهی شدند. در ادامه، 18 مؤلفه نهایی در قالب شش بعد اصلی شامل ساختار شفاف و ضابطه‌مند، تمرکززدایی همراه با پاسخگویی، نظام کنترل و نظارت چندلایه، شفافیت اطلاعاتی و دیجیتالی‌شدن فرایندها، مدیریت تعارض منافع و سلامت اداری، و ساختار منعطف و شایسته‌محور شناسایی شد. نتایج نشان داد که کاهش فساد اقتصادی مستلزم تعامل هم‌زمان میان شفافیت وظایف، تفکیک مسئولیت‌های حساس، توزیع متوازن اختیار، کنترل مستمر، نظارت مستقل، ثبت الکترونیکی فرایندها، مدیریت تعارض منافع، گردش شغلی و انتصاب مبتنی بر شایستگی است. یافته‌ها نشان داد که ساختار سازمانی فسادکاه ماهیتی چندبعدی و یکپارچه دارد و کاهش فساد اقتصادی از طریق اصلاح یک مؤلفه منفرد امکان‌پذیر نیست. تقویت هم‌زمان شفافیت، پاسخگویی، قابلیت ردیابی تصمیمات، کنترل چندلایه، مدیریت تعارض منافع و شایسته‌محوری می‌تواند فرصت‌های فساد را محدود کرده و سلامت اداری و اثربخشی سازمانی را ارتقا دهد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Anand, A., Rottig, D., Parameswar, N., & Zwerg‐Villegas, A. M. (2023). Diving Deep Into the Dark Side: A Review and Examination of Research on Organizational Misconduct in Emerging Markets. Business Ethics the Environment & Responsibility, 32(2), 612-637. https://doi.org/10.1111/beer.12514

Ardeleanu, C. (2023). From ‘The Dirtiest to the Best Water’ in Romania. Public Health, Sanitary Diplomacy and Water in Sulina (1890s-1914). Water History, 15(2), 247-262. https://doi.org/10.1007/s12685-023-00330-5

Betz, K. (2023). Driven Out of Paradise: Illicit Financial Flows and Offshore Leaks. Journal of Anti-Corruption Law, 2(1). https://doi.org/10.14426/jacl.v2i1.1288

Bula, H. O., & Felistus, M. (2022). Corporate Governance and Sustainable Development in Africa: Green Human Resource Management Approach. Universal Journal of Management, 10(5), 81-94. https://doi.org/10.13189/ujm.2022.100501

Chigudu, D. (2023). Sustainable Development Through Corporate Governance: The Nuts and Bolts for the Grain Marketing Board in Zimbabwe. International Journal of Professional Business Review, 8(5), e01496. https://doi.org/10.26668/businessreview/2023.v8i5.1496

Findley, M. G., Nielson, D., & Sharman, J. C. (2024). Banking Bad? A Global Field Experiment on Risk, Reward, and Regulation. American Journal of Political Science, 69(2), 545-559. https://doi.org/10.1111/ajps.12861

Hummel, J. P., & DiRenzo, J. (2023). Proceedings of the Maritime Risk Symposium 2022. https://doi.org/10.2172/1986292

Kemal, A. A., & Shah, M. (2023). Digital Innovation in Social Cash organizations – The Effects Of the Institutional Interactions For transforming Organizational Practices. Information Technology and People, 37(5), 2092-2126. https://doi.org/10.1108/itp-02-2023-0176

López, A. M., Rodríguez, M. M., & Cortés, V. H. S. (2022). Análisis De Desempeño De Las Organizaciones Económicas Rurales. Revista Internacional De Organizaciones(29), 57-90. https://doi.org/10.17345/rio29.57-90

Lugo, C. Y., Ojeda-Pérez, R., & Vera-Acevedo, L. D. (2024). Change in Organizational Fields: The Role of Peripheral Actors Within the Colombian Coffee Industry (1960–2020). Journal of Management History, 31(1), 88-126. https://doi.org/10.1108/jmh-01-2024-0001

M., T., & Uzhenyu, D. (2024). Analysis of Current Management Strategies on Business Operations of Two State Enterprises. International Journal for Multidisciplinary Research, 6(6). https://doi.org/10.36948/ijfmr.2024.v06i06.29879

Maclean, M., Shaw, G., Harvey, C., & Stringer, G. A. (2022). Methodological Openness in Business History Research: Looking Afresh at the British Interwar Management Movement. The Business History Review, 96(4), 805-832. https://doi.org/10.1017/s0007680522000721

Maher, S., & Aquanno, S. M. (2021). The New Finance Capital: Corporate Governance, Financial Power, and the State. Critical Sociology, 48(1), 55-73. https://doi.org/10.1177/0896920521994170

Mohylnyi, O., Kalinchyk, M., & Hryshchenko, O. (2022). Post-War Restructuring of the Agricultural Sector of Ukraine: Elimination of Distortions to Achieve Stability and Well-Being. Ekonomika Apk, 29(6), 10-27. https://doi.org/10.32317/2221-1055.202206010

Mthombeni, A., Sifile, O., Juet, N., & Bronson, M. (2023). Challenges and Prescriptions to Corporate Governance Issues Facing State-Owned Enterprises (SOEs): A Zimbabwean Perspective. Indonesian Journal of Innovation and Applied Sciences (Ijias), 3(3), 252-263. https://doi.org/10.47540/ijias.v3i3.985

Otenyo, E. E. (2024). Delivering Immigration Services: A Case of Positive Public Administration in Kenya. 205-221. https://doi.org/10.4337/9781803929170.00021

Pimenowa, O., Pimenow, S., Fyliuk, H., Sitnicki, M. W., Kolosha, V., & Kurinskyi, D. (2023). Sustainable Business Model of Modern Enterprises in Conditions of Uncertainty and Turbulence. Sustainability, 15(3), 2654. https://doi.org/10.3390/su15032654

Rivero-Αlbarrán, D., Barrios-Αlbornóz, J., & Rivas-Εcheverría, F. (2022). Transforming the Business Object Model in a Web Services Model: Evolutionary Strategy. 2, 51-59. https://doi.org/10.37394/232024.2022.2.8

Shaltut, h. (2022). A Proposed Model for Governance in the Management of Commercial Recreation Establishments. Aswan Journal of Physical Education and Sports Sciences, 0(0), 0-0. https://doi.org/10.21608/ajpess.2022.156613.1004

Shareef, M. O., & Ahmed, J. S. (2022). Determinants of Increasing the Productivity of the Wheat Crop From the Viewpoint of Farmers in Salah Al-Din Governorate, Iraq, and Its Relationship With Some Factors. Tikrit Journal for Agricultural Sciences, 22(3), 29-43. https://doi.org/10.25130/tjas.22.3.4

Soumaila, A. (2021). Assessment of Farmer-Led Irrigation Development in Niger. https://doi.org/10.1596/35797

Umoru, U., Ogundana, O. M., Mangena, M., & Udeozor, V. (2025). Informal Institutions and Multinationals' Drive Towards Sustainable Development Goals ( SDGs ): A Dark‐Side Perspective. Business Ethics the Environment & Responsibility, 35(1), 75-98. https://doi.org/10.1111/beer.12773

Woomer, P. L., Roobroeck, D., & Mulei, W. (2024). Agricultural Transformation in Maize Producing Areas of Africa. https://doi.org/10.5772/intechopen.112861

Zerga, L. P. (2023). La Contratación De Abogados en Los Bufetes Peruanos: ¿una Discriminación Contractual? Revista Latinoamericana De Derecho Social, 155-192. https://doi.org/10.22201/iij.24487899e.2023.36.17879