تحلیل نقش روایت و داستانپردازی در سینمای کودک و نوجوان بهمثابه سازوکار انتقال ارزشهای اخلاقی و فرهنگی
کلمات کلیدی:
سینمای کودک و نوجوان, روایت, داستانپردازی, ارزشهای اخلاقی, ارزشهای فرهنگی, هویت فرهنگی, جامعهپذیریچکیده
سینمای کودک و نوجوان یکی از مهمترین ابزارهای فرهنگی و تربیتی در جوامع معاصر به شمار میرود که از طریق روایت و داستانپردازی، نقش مؤثری در شکلدهی نگرشها، ارزشها و هویت نسلهای آینده ایفا میکند. این پژوهش با هدف تحلیل نقش روایت و داستانپردازی در سینمای کودک و نوجوان بهعنوان سازوکاری برای انتقال ارزشهای اخلاقی و فرهنگی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع نظری در حوزه مطالعات فیلم، نظریه روایت، روانشناسی رشد، مطالعات فرهنگی و آموزش اخلاقی است. یافتهها نشان میدهد که روایت سینمایی فراتر از یک ابزار سرگرمکننده، بستری برای تجربه غیرمستقیم موقعیتهای اخلاقی و فرهنگی فراهم میآورد و از طریق شخصیتپردازی، همذاتپنداری، تعارض، تخیل و پیامدهای کنشها، ارزشهایی نظیر صداقت، مسئولیتپذیری، همکاری، همدلی، احترام و عدالت را به مخاطبان منتقل میکند. همچنین داستانپردازی به کودکان و نوجوانان امکان میدهد تا در قالب جهانهای روایی، با مسائل هویتی، اجتماعی و فرهنگی مواجه شوند و درک عمیقتری از جایگاه خود در خانواده، جامعه و فرهنگ کسب کنند. نتایج نشان میدهد که تأثیرگذاری اخلاقی و فرهنگی فیلمهای کودک بیش از آنکه ناشی از پیامهای مستقیم باشد، به کیفیت ساختار روایی، باورپذیری شخصیتها، غنای عاطفی روایت و توانایی فیلم در ایجاد مشارکت ذهنی و احساسی مخاطب وابسته است. افزون بر این، سینمای کودک میتواند با بازنمایی عناصر فرهنگی، حافظه جمعی، سنتها و ارزشهای بومی، در تقویت هویت فرهنگی نسل جدید نقشآفرینی کند. در مجموع، روایت و داستانپردازی در سینمای کودک و نوجوان را میتوان یکی از مؤثرترین ابزارهای انتقال ارزشهای اخلاقی و فرهنگی دانست که از طریق تجربه داستانی، زمینه درونیسازی و بازتولید این ارزشها را در میان مخاطبان فراهم میسازد.
دانلودها
مراجع
Bandura, A. (1977). Social Learning Theory. Prentice Hall.
Bettelheim, B. (1976). The Uses of Enchantment. Knopf.
Bordwell, D., & Thompson, K. (2019). Film Art: An Introduction. McGraw-Hill.
Bruner, J. (1990). Acts of Meaning. Harvard University Press.
Buckingham, D. (2000). After the Death of Childhood: Growing Up in the Age of Electronic Media. Polity Press.
Campbell, J. (1949). The Hero with a Thousand Faces. Princeton University Press.
Chatman, S. (1978). Story and Discourse: Narrative Structure in Fiction and Film. Cornell University Press.
Egan, K. (1988). Teaching as Story Telling. University of Chicago Press.
Fisher, W. R. (1987). Human Communication as Narration. University of South Carolina Press.
Geertz, C. (1973). The Interpretation of Cultures. Basic Books.
Gerbner, G. (2002). Growing Up with Television: Cultivation Processes. Lawrence Erlbaum.
Giroux, H. A. (1999). The Mouse That Roared: Disney and the End of Innocence. Rowman & Littlefield.
Green, M. C., & Brock, T. C. (2000). The Role of Transportation in the Persuasiveness of Public Narratives. Journal of personality and social psychology, 79(5), 701-721.
Hall, S. (1997). Representation: Cultural Representations and Signifying Practices. Sage.
Jenkins, H. (2006). Convergence Culture. NYU Press.
Mar, R. A., & Oatley, K. (2008). The Function of Fiction is the Abstraction and Simulation of Social Experience. Perspectives on Psychological Science, 3(3), 173-192.
McKee, R. (1997). Story: Substance, Structure, Style and the Principles of Screenwriting. ReganBooks.
Nussbaum, M. C. (1997). Cultivating Humanity. Harvard University Press.
Piaget, J. (1962). Play, Dreams and Imitation in Childhood. Norton.
Propp, V. (1968). Morphology of the Folktale. University of Texas Press.
Ricoeur, P. (1984). Time and Narrative. University of Chicago Press.
Turner, G. (1999). Film as Social Practice. Routledge.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society. Harvard University Press.
Wojcik-Andrews, I. (2000). Children's Films: History, Ideology, Pedagogy, Theory. Garland Publishing.
Zipes, J. (1995). Creative Storytelling. Routledge.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Ardalan Malekzadeh (Author); Hasan Bolkhari Ghehi; Masoud Soflaei (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.