شناسایی مؤلفههای الگوی برنامه درسی ارتقای مهارتآموزی در جهت اشتغالپذیری هنرجویان فنی و حرفهای
کلمات کلیدی:
برنامه درسی, برنامه درسی ارتقای مهارت آموزی, اشتغال پذیری, دوره فنی و حرفهایچکیده
هدف این پژوهش شناسایی مؤلفههای الگوی برنامه درسی ارتقای مهارتآموزی در جهت افزایش اشتغالپذیری هنرجویان فنی و حرفهای و ارائه یک الگوی جامع مبتنی بر نیازهای بازار کار و صنعت بود. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی مبتنی بر الگوی الو و کینگاس انجام شد. مشارکتکنندگان شامل متخصصان برنامه درسی، مؤلفان کتب درسی، برنامهریزان آموزشی و متخصصان حوزه مهارتآموزی و اشتغالپذیری بودند. نمونهگیری به روش گلولهبرفی تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد و در نهایت 22 نفر در مطالعه مشارکت کردند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و با سه مرحله کدگذاری باز، دستهبندی و انتزاع تحلیل شدند. برای تأمین اعتبار و پایایی دادهها از بازبینی خبرگان و توافق بین کدگذاران استفاده شد. نتایج تحلیل دادهها نشان داد الگوی نهایی دارای 9 عنصر، 18 بُعد، 27 مؤلفه و 128 شاخص است. عناصر اصلی شامل هدف، محتوا، فعالیتهای یادگیری، راهبردهای یاددهی-یادگیری، فضا، زمان، گروهبندی، مواد آموزشی و ارزشیابی بودند. مؤلفههای کلیدی شامل همراستایی با صنعت، توانمندسازی عملی هنرجویان، توسعه نگرش اشتغالپذیر حرفهای، مهارتهای عملی و تخصصی، دانش کارآفرینی کاربردی، حل مسائل شغلی واقعی، کار گروهی، شبیهسازی کارآفرینی، یادگیری مبتنی بر شبیهسازی، فضاهای کارآفرینی، منابع آموزشی مرتبط با صنعت و ارزشیابی عملکرد مهارتی بودند. الگوی ارائهشده نشان میدهد که ارتقای اشتغالپذیری هنرجویان فنی و حرفهای مستلزم طراحی برنامهای یکپارچه است که ضمن تأکید بر مهارتهای فنی، بر مهارتهای نرم، کارآفرینی، حل مسئله، تعامل با صنعت و ارزشیابی عملکردمحور نیز تمرکز داشته باشد. چنین الگویی میتواند زمینه انطباق بهتر فارغالتحصیلان با نیازهای متغیر بازار کار را فراهم سازد.
دانلودها
مراجع
Akhtar, P., Moazzam, M., Ashraf, A., & Khan, M. N. (2024). The Interdisciplinary Curriculum Alignment to Enhance Graduates' Employability and Universities' Sustainability. The International Journal of Management Education, 22(3), 101037. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2024.101037
Darmawan, A. W., Wijayanti, A., & Ratnaningsih, N. (2025). Skills-based curriculum is an innovative way to respond to the demands of globalization. Edunesia: Jurnal Ilmiah Pendidikan, 6(1), 523-534. https://doi.org/10.51276/edu.v6i1.1102
Jamshidi, H., Faghihi, A., & Yousefzadeh Chousari, M. (2021). Extracting the Features of the Basic Elements of the Skill-Training Curriculum for Upper Secondary School Students. Research in Curriculum Planning, 18(41), 73-85.
Karami, M., Rozah, T., & Vaghari Zamahreer, Z. (2020). A Curriculum Model for Developing Employability Competencies in Undergraduate Educational Sciences Students. First National Conference on Curriculum and Employment, Mashhad.
Lowe, T. (2023). Embedding Employability into the Curriculum: Five Recommendations to Improve Widening Participation Students' Graduate Employability. Journal of Learning Development in Higher Education, 26, 1-11. https://doi.org/10.47408/jldhe.vi26.925
Malekpour Lepari, K., Montazeri, T., & Moslemi, M. (2021). Identifying Components of a Skill-Based Curriculum in Higher Education and Presenting a Model: A Meta-Synthesis Study. Biannual Journal of Higher Education Curriculum Studies, 12(24), 103-137.
Mugabekazi, J. C., Mukanziza, J., Nizeyimana, P., & Manirahari, P. (2025). Integrating collaborative learning strategies in the curriculum: enhancing critical thinking and communication skills in primary education. European Journal of Education Studies, 12(3). https://doi.org/10.46827/ejes.v12i3.5848
Parsa, A., Akidi, M., & Elhampour, H. (2020). The Role of Curricula in the Development of Job Skills, Job Expectations, and Employment Chances from the Perspective of Students and Graduates of Agricultural Fields. Agricultural Education Management Research, 12(53), 162-183.
Razani, N., Nourian, M., Khallaghi, A. A., & Golbabaei, M. (2023). Designing a Skill-Training Curriculum Model for Lower Secondary Education. Research in Curriculum Planning Quarterly, 79, 94-109.
Sadra, A., Rezaei, S., Charbashlu, H., & Vakili, S. (2025). Designing an educational-training model based on family skills in the second secondary curriculum: Islamic lifestyle focusing on health. Islamic Lifestyle with Focus on Health, 2(3). https://www.sid.ir/paper/1651777/fa
Saedi, S., Samadi, P., & Ahmadi, P. (2024). Validation of a University Curriculum Model Based on Fugate's Employability Model. Educational Sciences. https://doi.org/10.22055/edus.2024.43062.3435
Salehi Omran, E., & Eynkhah, F. (2020). Implementing Employability Competencies in Skill-Oriented Higher Education Curricula. First National Conference on Curriculum and Employment, Mashhad.
Sharifzadeh, M. S., & Abdollahzadeh, G. (2022). Skill Enrichment of the Curriculum of Iran's Higher Agricultural Education System: The Case of Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources. Agricultural Education Management Research, 14(62), 97-123.
Sumathy, M. K., Zayapragassarazan, Z., Pai, D. R., & Wyawahare, M. (2024). Core Procedural Skills to Be Taught for III-Year Undergraduate Medical Students: A Modified Delphi Study. Journal of Advances in Medical Education and Professionalism, 12(2), 88-94. https://doi.org/10.30476/JAMP.2023.100111.1873
Wang, T., Yin, Z., & Liu, X. (2025). The Impact of Cultural Identity on University Students' Career Identity: An Empirical Study Based on Psychology Education Curricula. Critical Humanistic Social Theory. https://doi.org/10.62177/chst.v2i2.418
Yang, L. (2025). How Critical Is Critical Thinking Skill for the Future of Work: Developing Curriculum With an AI Perspective. Scholedge International Journal of Management & Development Issn 2394-3378, 10(9), 104. https://doi.org/10.19085/sijmd100901
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Marzieh Jamili, Seyedeh Esmat Rasouli, Ladan Salimi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
