ابعاد و مؤلفه‌های مشترک سیاست‌گذاری تحقیقات کاربردی در جهان

أميره  جعفر; بهارک شیرزاد کبریا; فاطمه  حميدى‌فر

نویسندگان

أميره جعفر دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامى، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0007-6596-853X
بهارک شیرزاد کبریا گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، https://orcid.org/0000-0001-6472-7848
فاطمه حميدى‌فر گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-9388-0267

کلمات کلیدی:

سياستگذارى, تحقیق, تحقيقات كاربردى

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین ابعاد و مؤلفه‌های مشترک سیاست‌گذاری تحقیقات کاربردی در جهان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از حیث ماهیت اکتشافی و از نظر روش اجرا توصیفی ـ پیمایشی بود. جامعه آماری شامل 1500 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه ملی علوم انسانی لبنان بود که از میان آنان، 306 نفر با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای بر اساس جنسیت انتخاب شدند. داده‌ها به شیوه‌های کتابخانه‌ای و میدانی و با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته 45‌گویه‌ای در مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری شدند. روایی همگرا و واگرای ابزار با مقادیر میانگین واریانس استخراج‌شده بیشتر از 0.50 تأیید شد و ضرایب آلفای کرونباخ تمامی ابعاد و مؤلفه‌ها بیشتر از 0.70 بود. داده‌ها با تحلیل عاملی اکتشافی مرتبه اول و دوم و نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. در تحلیل عاملی اکتشافی مرتبه اول، مقدار شاخص کفایت نمونه‌گیری برابر با 0.735 بود و آزمون کرویت بارتلت معنادار شد (χ²=4389.776، df=990، p<0.001). تمامی بارهای عاملی بیشتر از 0.40 بودند و هیچ گویه‌ای حذف نشد. سیزده مؤلفه با تبیین 61.443 درصد از واریانس کل استخراج شدند. در تحلیل عاملی مرتبه دوم نیز شاخص کفایت نمونه‌گیری برابر با 0.791 و آزمون بارتلت معنادار بود (χ²=896.738، df=78، p<0.001). شش بُعد شامل جهت‌گیری راهبردی و اولویت‌گذاری پژوهش، حکمرانی و مدیریت پژوهش، شبکه‌سازی و بین‌المللی‌سازی، کیفیت و استانداردهای پژوهش، ارزیابی و بهبود سیاست‌های پژوهشی، و توانمندسازی و بهره‌برداری از نتایج استخراج شدند که در مجموع 71.002 درصد از واریانس را تبیین کردند. سیاست‌گذاری مؤثر تحقیقات کاربردی مستلزم چارچوبی یکپارچه است که جهت‌گیری راهبردی، حکمرانی شفاف، تأمین منابع، تعاملات علمی، استانداردهای کیفی، ارزیابی مستمر و توانمندسازی پژوهشگران را به‌صورت هماهنگ پوشش دهد. الگوی استخراج‌شده می‌تواند مبنایی برای طراحی، بازنگری و ارزیابی سیاست‌های پژوهشی دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی باشد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abbaspour, A., Mehrabi, G., Delavar, A., & Khorsandi Taskouh, A. (2025). Design and Validation of a Model for the Quality of University Research in Humanities and Social Sciences Universities. Educational Measurement Quarterly, 16(60), 7-36.

Abdelkader, A. (2018). Scientific Research in the Arab World: Reality and Development Proposals. International Journal of Educational Research, 1(2), 1-10.

Abdo El-Shenawy, R. (2021). The Scientific System as a Source for Developing Theoretical and Applied Research in the Field of Design. 1(1), 1-7.

Abu Abdullah, Y. (2021). The Role of the University in the Development of Scientific Research: A Field Study at Damanhur University.

Asduliban, O. (2025). The Lebanese Academy of Sciences' First Report on the Sciences in Lebanon.

Azizi, N. (2013). An Examination of Ways to Improve the Research Performance of Faculty Members in the Humanities. Scientific-Research Quarterly of Cultural Strategy, 6(21), 7-33.

Gholami, Z., Arasteh, H. R., Naveh Ebrahim, A., & Zeinabadi, H. R. (2018). Designing a Model of the Research Function of Universities Using an Industry-Support Approach. Strategic Studies of public policy, 8(27), 231-253.

Hamdan, A. M. M. (2015). The Path to Research Universities at the Global Level: A Comprehensive Study in Arab Universities. International Journal of Educational Research, 1(2), 5-10.

Jamshidi Goharrizi, A., Abbasi Sarvak, L., Shariatmadari, M., & Kordestani, F. (2020). Presenting a Research-Oriented University Model for Islamic Azad University Branches in Tehran. Social Sciences, 14(49), 61-83.

Kaissi, B. (2025). Lebanon's Higher Education Crisis: Expert Shortage Threatens Quality Assurance.

Mohamad, A. G. M. M., Alfadhli, M. I., Wilson, N. Y., & Taher, R. S. (2020). Scientific Publishing for Students in Libyan Universities from Perspectives of Faculty Members and Postgraduate Students. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 10(6), 21-34. https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v10-i6/7258

Moradmand, A., Nakhoda, M., Norouzi, A., & Naghshineh, N. (2019). Identifying Factors Affecting the Future of University Research Policies: A Case Study of Seven Comprehensive Universities in Iran. Science and Technology Policy, 12(4), 31-46.

Morchid, I. (2020). Social Science and Public Policymaking in the Arab Region: Towards Building a Methodology to Bridge the Gap.

Rabab, H., & Iman, K. (2025). Bridging Research and Policy in Lebanon's Education Sector: A Strategic Analysis.

Rasouli, B., & Shahriari, P. (2021). Pitfalls and Challenges of Research in the Humanities in Iran: A Window onto Science Policy. Research on Information Science and Public Libraries, 37(2), 333-361.

Shahmohammadi, M. (2023). Presenting an Appropriate Model for the Educational and Research System, with Emphasis on the National Defense University and Research Institute. Defense Strategy, 21(81), 46-77.

Yaacoub, H. K., Yacoub, L., & Hanna, A. (2025). Challenges and Support Frameworks for Producing High-Quality Business Research: A Case Study of Lebanese Scholars. Schmalenbach Journal of Business Research, 77, 179-198. https://doi.org/10.1007/s41471-024-00196-0