مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال در دست انتشار 1406 12 01 Exploring the Lived Experiences of Banking Employees Regarding Prosocial Rule-Breaking: A Phenomenological Study in the Khorasan Razavi Branch Management of Bank Maskan واکاوی تجارب زیسته کارکنان نظام بانکی از قانون‌گریزی خیرخواهانه: یک مطالعه پدیدارشناختی در مدیریت شعب بانک مسکن خراسان رضوی 1 18 FA حسن آمارلو گروه مدیریت، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران وحید میرزایی گروه مدیریت، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران حامد خراسانی طرقی گروه مدیریت، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران Journal Article 1405 01 18 <p>This study aimed to explore the lived experiences of Bank Maskan employees and managers regarding prosocial rule-breaking and to explain its perceived nature, contextual conditions, processes, and consequences within the banking environment. This qualitative study employed an interpretive phenomenological approach. Fourteen frontline employees and managers from Bank Maskan branches were recruited through criterion-based purposive and snowball sampling. Data were collected through in-depth semi-structured interviews until saturation was reached and were analyzed using Colaizzi’s seven-step method. The trustworthiness of the findings was established according to Guba and Lincoln’s criteria of credibility, transferability, dependability, and confirmability. Analysis of participants’ experiences yielded five main categories and 18 components. Prosocial rule-breaking emerged through the interaction of “motivational drivers,” including helping customers, enhancing organizational productivity, supporting colleagues, and protecting organizational interests and reputation, with “agentic readiness,” comprising empathy, moral ownership, and professional identity. Bureaucratic regulations, time urgency and pressure, regulatory ambiguity, and social pressures and interactions created contextual conditions conducive to such behavior. Employees managed the tension between formal requirements and human or organizational considerations through neutralization, role-conflict management, risk assessment, and pragmatic interpretation of rules. The perceived consequences were inherently dual: prosocial rule-breaking could strengthen social capital, customer trust, and employees’ internal satisfaction, while simultaneously generating psychological strain, anxiety, and fear of organizational monitoring. Prosocial rule-breaking in banking should not be understood merely as organizational misconduct; rather, it may function as an adaptive strategy for resolving tensions between rigid regulations and employees’ human and professional responsibilities. Accordingly, introducing regulated flexibility, controlled managerial discretion, and revised supervisory mechanisms may help transform covert rule violations into accountable and legitimate service facilitation.</p> <p>هدف پژوهش حاضر واکاوی تجارب زیسته کارکنان و مدیران بانک مسکن خراسان رضوی از قانون‌گریزی خیرخواهانه و تبیین ماهیت، زمینه‌ها، فرایندها و پیامدهای ادراک‌شده این پدیده در محیط بانکی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و استراتژی پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 14 نفر از کارکنان و مدیران صف شعب بانک مسکن بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند ملاک‌محور و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته تا دستیابی به اشباع گردآوری و با روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی تحلیل شدند. اعتبار یافته‌ها نیز بر اساس معیارهای گوبا و لینکلن شامل اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری، اطمینان‌بخشی و تأییدپذیری ارزیابی شد. تحلیل تجارب مشارکت‌کنندگان به شناسایی پنج مقوله اصلی و 18 مؤلفه منجر شد. قانون‌گریزی خیرخواهانه از تعامل «محرک‌های انگیزشی» شامل کمک به مشتری، افزایش بهره‌وری سازمانی، حمایت از همکاران و حفظ منافع و اعتبار سازمان با «آمادگی کنشگری» شامل همدلی، مالکیت اخلاقی و هویت حرفه‌ای شکل می‌گیرد. قوانین بروکراتیک، فوریت و فشار زمانی، ابهام مقررات و فشارها و تعاملات اجتماعی نیز بستر وقوع این رفتار را فراهم می‌کنند. کارکنان در فرایند قانون‌گریزی از سازوکارهای خنثی‌سازی، مدیریت تضاد نقش، ارزیابی ریسک و تفسیر مصلحت‌جویانه استفاده می‌کنند تا فاصله میان الزامات رسمی و مقتضیات انسانی و سازمانی را مدیریت کنند. پیامدهای این رفتار ماهیتی دوگانه داشت؛ افزایش سرمایه اجتماعی، اعتماد و رضایت درونی در کنار فرسایش روانی، اضطراب و ترس از نظارت تجربه می‌شد. قانون‌گریزی خیرخواهانه در محیط بانکی صرفاً یک تخلف سازمانی نیست، بلکه می‌تواند به‌عنوان راهبردی انطباقی برای مدیریت تعارض میان مقررات صلب و مسئولیت‌های انسانی و حرفه‌ای کارکنان ظاهر شود؛ بنابراین، ایجاد انعطاف قانونمند، تقویت اختیار مدیریتی کنترل‌شده و بازنگری در سازوکارهای نظارتی می‌تواند از تبدیل کنشگری خیرخواهانه به تخلف پنهان جلوگیری کند.</p> https://www.jmedda.com/jmedda/article/download/599/367