مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال در دست انتشار 1405 12 01 Identifying the Components and Indicators of Professional Competence among Primary School Teachers شناسایی مؤلفه‌ها و شاخص‌های شایستگی حرفه‌ای معلمان ابتدایی 1 28 10.61838/medda.459 FA اسماعیل خیرخواه رهقی دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی گرمسار، ایران خدیجه خانزادی گروه مدیریت آموزشی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی ، گرمسار، ایران هادی رزقی شیرسوار گروه مدیریت آموزشی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران Journal Article 1404/11/01 <p>The present study aimed to identify the components and indicators of professional competence among primary school teachers and to develop a comprehensive framework encompassing knowledge-based, skill-based, attitudinal, developmental, supportive, and organizational dimensions of teacher competence based on the perspectives of experts and experienced practitioners. This study employed a qualitative exploratory approach using thematic analysis. Participants included educational experts, university faculty members in education, primary education administrators, educational specialists, and exemplary primary school teachers in Tehran. Purposeful and snowball sampling methods were utilized, and interviews continued until theoretical saturation was achieved. Saturation was reached after 15 interviews, followed by two confirmatory interviews, resulting in a final sample of 17 participants. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis through stages of initial coding, subtheme development, and theme extraction. Data analysis resulted in the identification of 240 basic indicators, 20 components, and 6 major dimensions of professional competence among primary school teachers. The six dimensions included knowledge and specialized competencies, practical and performance competencies, attitudinal and value-based competencies, professional growth and development competencies, supportive and well-being-oriented competencies, and organizational and professional-social competencies. Findings indicated that professional competence is a multidimensional construct encompassing not only subject knowledge and instructional skills but also professional ethics, lifelong learning, digital literacy, inclusive education, student well-being support, family and community engagement, and organizational participation. The findings revealed that professional competence among primary school teachers is a comprehensive, dynamic, and multidimensional construct. Effective professional performance requires the integration of professional knowledge, instructional skills, ethical and attitudinal qualities, continuous professional development, student support capacities, and active organizational engagement. The proposed framework can serve as a foundation for teacher education programs, professional development initiatives, performance evaluation systems, and the development of professional standards for primary school teachers.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه‌ها و شاخص‌های شایستگی حرفه‌ای معلمان ابتدایی و ارائه چارچوبی جامع از ابعاد دانشی، مهارتی، نگرشی، توسعه‌ای، حمایتی و سازمانی این شایستگی‌ها بر اساس دیدگاه خبرگان و معلمان باتجربه بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان آموزشی، اعضای هیئت علمی حوزه علوم تربیتی، مدیران و کارشناسان آموزش ابتدایی و معلمان ممتاز شهر تهران بود. نمونه‌گیری به شیوه هدفمند و گلوله‌برفی انجام شد و مصاحبه‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. اشباع نظری پس از 15 مصاحبه حاصل شد و دو مصاحبه تأییدی نیز انجام گرفت؛ در نتیجه، 17 نفر در پژوهش مشارکت داشتند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون در مراحل کدگذاری اولیه، تشکیل مضامین فرعی و استخراج مضامین اصلی تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 240 شاخص پایه، 20 مؤلفه و 6 بعد اصلی شایستگی حرفه‌ای معلمان ابتدایی شد. ابعاد اصلی شامل شایستگی‌های دانشی و تخصصی، شایستگی‌های مهارتی و عملکردی، شایستگی‌های نگرشی و ارزشی، شایستگی‌های رشد و توسعه حرفه‌ای، شایستگی‌های حمایتی و رفاه‌محور و شایستگی‌های سازمانی و حرفه‌ای-اجتماعی بودند. یافته‌ها نشان داد که شایستگی حرفه‌ای معلمان ابتدایی مفهومی چندبعدی است که علاوه بر دانش تخصصی و مهارت‌های آموزشی، مؤلفه‌هایی همچون اخلاق حرفه‌ای، یادگیری مستمر، سواد دیجیتال، آموزش فراگیر، حمایت از سلامت و رفاه دانش‌آموزان، مشارکت با خانواده و جامعه و نقش‌آفرینی سازمانی را نیز دربرمی‌گیرد. نتایج پژوهش نشان داد که شایستگی حرفه‌ای معلمان ابتدایی دارای ساختاری جامع، پویا و چندسطحی است و موفقیت حرفه‌ای معلمان مستلزم برخورداری هم‌زمان از دانش، مهارت، نگرش، توانایی توسعه مستمر، حمایت از یادگیرندگان و مشارکت فعال در محیط سازمانی است. چارچوب ارائه‌شده می‌تواند مبنایی برای طراحی برنامه‌های تربیت معلم، توسعه حرفه‌ای، ارزیابی عملکرد و تدوین استانداردهای حرفه‌ای معلمان ابتدایی باشد.</p> https://www.jmedda.com/jmedda/article/download/459/296