مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال در دست انتشار 1406 02 01 A Native Model of Consumption Culture with Emphasis on Household Waste Management in Rasht Metropolis: A Grounded Theory Approach الگوی بومی فرهنگ مصرف با تأکید بر مدیریت پسماندهای خانگی در کلان‌شهر رشت با رویکرد نظریه داده‌بنیاد 1 14 FA علیرضا حاجی پور گروه مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران ذوالفقار رشیدی گروه علوم تربیتی،واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن،ایران رزیتا سپهرنیا گروه مطالعات فرهنگی و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1404/07/13 <p>The aim of this study was to design and explain a native model of consumption culture with an emphasis on household waste management in Rasht metropolis. This study was applied in purpose and descriptive–exploratory in nature, conducted using a qualitative approach. Data were collected through semi-structured interviews with university scholars and municipal managers and analyzed using thematic analysis based on the systematic approach of Attride-Stirling. Participants were selected through purposive theoretical sampling, which continued until theoretical saturation was achieved. To ensure validity and reliability, data triangulation and peer review techniques were employed. The findings revealed a hierarchical model consisting of three overarching dimensions (meaning-making and identity system, waste governance and policy system, and organizational–institutional domain) and six organizing factors. The results indicate that consumption behavior and waste management are shaped through the complex interaction of cultural–value, psychological, cognitive–educational, institutional–legal, technological, and structural factors, with institutional and legal components playing a dominant role in influencing citizens’ behaviors. The proposed model demonstrates that household waste management is not merely an individual-level phenomenon but is strongly influenced by governance structures, policy frameworks, and organizational capacities; therefore, effective improvement requires integrated interventions across cultural, educational, policy, and infrastructural domains.</p> <p>هدف این پژوهش طراحی و تبیین یک الگوی بومی فرهنگ مصرف با تأکید بر مدیریت پسماندهای خانگی در کلان‌شهر رشت است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–اکتشافی بوده و با رویکرد کیفی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته با اساتید دانشگاهی و مدیران شهری گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون بر اساس رویکرد نظام‌مند آتراید–استرلینگ تحلیل شدند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند نظری انجام گرفت و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. به‌منظور افزایش روایی و اعتبار، از مثلث‌سازی منابع داده و بازبینی توسط همکاران استفاده شد. نتایج تحلیل نشان داد که الگوی فرهنگ مصرف و مدیریت پسماند دارای ساختاری سلسله‌مراتبی شامل سه بعد کلان (نظام معناساز و هویت‌بخش، نظام سیاست‌گذاری و حکمرانی پسماند، و حوزه سازمانی–نهادی) و شش عامل سازمان‌دهنده است. یافته‌ها بیانگر آن است که رفتار مصرف و مدیریت پسماند حاصل تعامل پیچیده عوامل فرهنگی–ارزشی، روان‌شناختی، شناختی–آموزشی، نهادی–قانونی، فناورانه و ساختاری است، با این تأکید که عوامل نهادی و قانونی نقش غالب‌تری در شکل‌دهی رفتار شهروندان دارند. الگوی ارائه‌شده نشان می‌دهد که مدیریت پسماند خانگی صرفاً تابع عوامل فردی نیست، بلکه به‌شدت تحت تأثیر ساختارهای حکمرانی، سیاست‌گذاری و ظرفیت‌های سازمانی قرار دارد؛ بنابراین، بهبود این حوزه مستلزم مداخلات همزمان در سطح فرهنگ، آموزش، سیاست‌گذاری و زیرساخت‌های مدیریتی است.</p> https://www.jmedda.com/jmedda/article/download/417/298