مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال 3 شهریور ماه 1405 1405 07 01 Design and Standardization of a Scale for Measuring Foresight Skills in Iraqi Higher Education طراحی و هنجاریابی مقیاس سنجش مهارت‌های آینده‌اندیشی در آموزش عالی عراق 1 16 10.61838/medda.325 FA نور نعيم عاجل دانشجو دکتری، گروه مديريت آموزشى، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامى، اصفهان، ايران. على خلخالى گروه مدیریت آموزشی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران. فالح عبد الحسن عويد النعیری استاد، گروه علوم پایه، دانشگاه دیالی، دیالی، عراق. محبوبة سادات فدوى گروه مدیریت آموزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Journal Article 1404/04/20 <p>This study aimed to design and standardize a valid and culturally adapted scale to assess foresight skills among Iraqi university students. The study was applied in nature and employed a descriptive–survey quantitative design. The population included 439 undergraduate students from the College of Basic Education at the University of Sumer, of whom 222 were randomly selected. A researcher-developed questionnaire was constructed, initially comprising 75 Likert-scale items derived from theoretical and empirical literature. After expert validation and item refinement, the final version contained 61 items across seven subscales. Construct validity was tested using exploratory and confirmatory factor analyses, while reliability was assessed via Cronbach’s alpha and a three-week test–retest method. Data were analyzed using SPSS and AMOS software. The KMO value (0.953) and Bartlett’s test (χ²=12671.91, p&lt;0.05) confirmed sampling adequacy. Exploratory factor analysis revealed seven factors with loadings between 0.30 and 0.81, explaining 67% of total variance. Confirmatory factor analysis supported the seven-factor model, with good fit indices (RMSEA=0.056; CFI=0.94; GFI=0.91; TLI=0.92). Cronbach’s alpha coefficients ranged from 0.78 to 0.92 across subscales and 0.97 overall, while test–retest reliability was r=0.87, demonstrating strong temporal stability and internal consistency. The developed foresight skills scale demonstrated excellent validity and reliability, confirming its suitability for assessing Iraqi university students’ foresight competencies. Beyond research applications, the scale provides a strategic tool for educational evaluation, curriculum design, and policy development aimed at enhancing foresight-oriented learning within Iraq’s higher education system.</p> <p>هدف پژوهش، طراحی و هنجاریابی یک مقیاس معتبر و بومی برای سنجش مهارت‌های آینده‌اندیشی در میان دانشجویان دانشگاه‌های عراق است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی با رویکرد کمّی است. جامعه آماری شامل 439 دانشجو از دانشکده آموزش پایه دانشگاه سومر بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی، 222 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته بود که ابتدا شامل 75 گویه در قالب مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت تدوین شد و پس از ارزیابی روایی محتوایی توسط متخصصان و حذف گویه‌های مبهم، نسخه نهایی با 61 گویه در هفت خرده‌مقیاس تنظیم گردید. برای بررسی روایی سازه از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و برای سنجش پایایی از آلفای کرونباخ و بازآزمایی سه‌هفته‌ای استفاده شد. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS تحلیل گردیدند. شاخص KMO برابر 0.953 و آزمون بارتلت معنادار بود (χ²=12671.91, p&lt;0.05)، که کفایت داده‌ها را برای تحلیل عاملی تأیید کرد. تحلیل عاملی اکتشافی هفت عامل اصلی با بارهای عاملی بین 0.30 تا 0.81 را شناسایی کرد که 67 درصد واریانس کل را تبیین نمود. در تحلیل عاملی تأییدی، شاخص‌های برازش مدل شامل RMSEA=0.056، CFI=0.94، GFI=0.91 و TLI=0.92 در محدوده مطلوب قرار داشتند. ضرایب آلفای کرونباخ برای خرده‌مقیاس‌ها بین 0.78 تا 0.92 و برای کل مقیاس برابر با 0.97 محاسبه شد. ضریب همبستگی بازآزمایی (r=0.87) نیز ثبات زمانی مطلوب مقیاس را تأیید کرد. این نتایج بیانگر روایی و پایایی بالای ابزار طراحی‌شده است. نتایج پژوهش نشان داد که مقیاس طراحی‌شده از اعتبار و اعتمادپذیری بالایی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان ابزاری استاندارد برای سنجش مهارت‌های آینده‌اندیشی دانشجویان عراقی مورد استفاده قرار گیرد. این ابزار علاوه بر کارکرد پژوهشی، می‌تواند مبنایی برای طراحی و ارزیابی برنامه‌های آموزشی، ارتقای کیفیت یادگیری و سیاست‌گذاری در نظام آموزش عالی عراق فراهم آورد.</p> https://www.jmedda.com/jmedda/article/download/325/247