شناسایی و اعتباریابی مؤلفه‌های ارزش‌آفرینی منابع انسانی مبتنی بر توسعه منابع انسانی در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور

مهدی  ملکی; اسداله  مهرآرا; سید احمد  جعفری کلاریجانی

نویسندگان

مهدی ملکی گروه مدیریت ، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0001-6119-0862
اسداله مهرآرا دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه شمال ، آمل ، ایران https://orcid.org/0000-0002-5520-7821
سید احمد جعفری کلاریجانی گروه مدیریت ، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-0326-6029

کلمات کلیدی:

ارزش آفرینی, منابع انسانی, ارزش آفرینی منابع انسانی, توسعه منابع انسانی

چکیده

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اعتباریابی مؤلفه‌های ارزش‌آفرینی منابع انسانی مبتنی بر توسعه منابع انسانی در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور بود. پژوهش با رویکرد کیفی متوالی در دو مرحله شناسایی و اعتباریابی انجام شد. در مرحله نخست، مشارکت‌کنندگان شامل اعضای هیئت علمی حوزه‌های مدیریت، مدیران عملیاتی و اجرایی واحدهای بالینی و درمانی و خبرگان و کارشناسان منابع انسانی بودند که 21 نفر از آنان به روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون شش‌مرحله‌ای براون و کلارک، شامل کدگذاری اولیه، ساخت مضامین و پالایش مضامین، تحلیل شدند. در مرحله اعتباریابی، 17 نفر از مدیران، اعضای هیئت علمی و کارشناسان ارشد منابع انسانی به روش هدفمند انتخاب شدند و مؤلفه‌های استخراج‌شده طی سه دور تکنیک دلفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. توافق درون‌موضوعی 0.76، ضریب کاپای کوهن 0.70 و پایایی بازآزمایی چک‌لیست خبرگان 0.87 به دست آمد. تحلیل داده‌های کیفی به شناسایی 121 معیار منجر شد که در قالب 24 مؤلفه فرعی و شش مضمون اصلی سازمان‌دهی شدند: شایستگی‌های راهبردی منابع انسانی، توانمندسازی سازمانی یادگیرنده، نظام‌ها و فرآیندهای مدیریتی، فرهنگ و سرمایه اجتماعی، نوآوری و تحول دیجیتال، و ارزش‌آفرینی و نتایج عملکرد. نتایج سه دور دلفی، اعتبار و مقبولیت هر 24 مؤلفه شناسایی‌شده را تأیید کرد. در مرحله نهایی اعتبارسنجی، ارتقای شایستگی‌های حرفه‌ای، تقویت مشارکت سازمانی، بهبود نظام‌های منابع انسانی، توسعه اعتماد سازمانی، ترویج نوآوری سازمانی و توسعه ارزش‌های سازمانی در ابعاد مربوطه از بالاترین میزان اهمیت برخوردار بودند. یافته‌ها نشان می‌دهد ارزش‌آفرینی منابع انسانی در دانشگاه‌های علوم پزشکی مستلزم رویکردی یکپارچه است که توسعه شایستگی‌ها، یادگیری و مشارکت سازمانی، کارآمدی نظام‌های مدیریتی، تقویت سرمایه اجتماعی و اعتماد، تحول دیجیتال و نوآوری را به بهبود کیفیت خدمات، بهره‌وری کارکنان و تحقق ارزش‌های سازمانی پیوند دهد. الگوی شناسایی‌شده می‌تواند چارچوبی بومی برای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه منابع انسانی در دانشگاه‌های علوم پزشکی فراهم سازد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abouei-Ardakani, M., Labafi, S., Azarpour, S., & Jalalpour, M. (2014). Identifying Critical Success Factors of Strategic Thinking from the Perspective of Managers of Cultural Organizations in Isfahan. Executive Management Research Journal, 6(11), 13-34.

Ahmadi, A., Rabiei Mandjin, M., Amini, Z., & Sadeh, E. (2020). Designing and Explaining a Process Model of Human Resource Value Creation in Knowledge-Based Companies. Management Quarterly, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Sanandaj Branch, 15(53), 71-95.

Asmussen, C. G., Foss, K., Foss, N. J., & Klein, P. G. (2021). Economizing and Strategizing: How Coalitions and Transaction Costs Shape Value Creation and Appropriation. Strategic management journal, 42(2), 413-434. https://doi.org/10.1002/smj.3227

Bahmani, M. (2021). The Position of Human Resource Value Creation in Organizations Fifth International and National Conference on Management, Accounting and Law Studies, Tehran, Iran.

Balazadeh, S. (2023). Managerial Competencies: A Framework for Human Resource Value Creation in Public Organizations. Quarterly Journal of Modern Approaches in Management Sciences, 4(3), 133-140.

Boukis, A., & Kabadayi, S. (2020). A Classification of Resources for Employee-Based Value Creation and a Future Research Agenda. European Management Journal, 38(6), 863-873. https://doi.org/10.1016/j.emj.2020.05.001

Gholizadeh, M., Zolfaghari Zafarani, R., & Mohammadian Saravi, M. (2021). Presenting a Human Resource Development Model with a Focus on Productivity in the Iranian National Tax Administration Using a Structural Equation Modeling Approach. Quarterly Journal of Innovation and Value Creation, 10(19), 185-204.

Hashemi, A., & Ghasemi, Y. (2019). Conducting Research Using Thematic Analysis: A Practical Step-by-Step Guide for Learning and Teaching (Case Study: Music Consumption among Master's Students at Ilam University). Scientific Quarterly of Ilam Culture, 20(64-65), 7-33.

Jannat-Makan, H., Hamidian, M., & Hajiha, Z. (2021). The Effect of Corporate Political Connections on Value-Based Management Performance Indicators and Operational Efficiency. Empirical Accounting Research, 11(41), 47-78.

Khodabakhshi Hafshejani, N., & Aghadavoud Jolfaei, R. (2024). Presenting a Human Resource Value Creation Model in the National Iranian Gas Company. Quarterly Journal of Strategic Studies in the Oil and Energy Industry, 15(60), 179-204.

Rafati Alashti, K., & Seyed Naghavi, M. A. (2022). Presenting a Model and Conceptual Framework for Human Resource Development Based on Human Resource Practices in High-Reliability Organizations. Human Resource Management Research, 14(49), 49-62.

Rahimi, S., Talebnia, G., Hejazi, R., & Ranjbar, M. H. (2022). Designing an Efficient Human Resource Valuation Model Using Grounded Theory: A Case Study of Islamic Azad University Units in Hormozgan Province. Management Accounting and Auditing Knowledge Quarterly, 11(2), 197-214.

Rahmani, A., Vazirinejad, R., Ahmadinia, H., & Rezaeian, M. (2020). Methodological Foundations and Applications of the Delphi Method: A Narrative Review. Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences, 19(5), 515-538.

Sedighian, N., Haji Alikabri, F., Doroudi, H., & Lotfizadeh, F. (2023). Presenting a Model of the Consequences of Visual Metaphors in Interactive Advertising on Consumer Behavior Using the Delphi Technique. Consumer Behavior Studies, 10(1), 185-213.

Seyed Naghavi, M. A., Arabi, M., Vaezi, R., & Koushki Jahromi, A. (2023). Identifying the Components of Human Resource Value Creation in Selected Public Organizations in the Cultural Sector. Management Research in Iran, 27(3), 30-55.

Supian, D. S., & Fuad, M. (2025). The Strategic Role of Human Capital in Value Creation and Financial Performance: A Systematic Literature Review Based on the Resource-Based View. Jurnal Economic Resource, 8(1), 379-385. https://doi.org/10.57178/jer.v8i1.1396

Tavili, N. (2022). The Relationship of Impostor Syndrome and Organizational Stockholm Syndrome and Organizational Citizenship Behavior with Human Resource Development First National Conference on New Findings in Management, Psychology and Accounting, Tehran, Iran.